آفتاب سوختگی مرکبات

در این مقاله با آفتاب سوختگی مرکبات، علائم آن و راه کار های مقابله با آن، آشنا خواهید شد.

مرکبات مانند سایر گیاهان برای رشد و تولید محصول به دما وابسته می باشند. پس برای کاشت و توسعه آن ها در اقلیم های مختلف دما یکی از مهم ترین پارامترهایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

مرکبات آب و هوای مدیترانه ای را می پسندند و فعالیت آن ها در دمای کمتر از 12 درجه و بالاتر 33 درجه سانتیگراد تحت تنش قرار گرفته و محدود می شود.

افزایش درجه حرارت به بیش از آستانه تحمل مرکبات در تمامی مراحل رشدی اعم از مرحله رشد رویشی، مرحله گلدهی، تشکیل میوه و بزرگ شدن تاثیر منفی دارد.

1_ علائم اولیه آفتاب سوخگی مرکبات

“تصویر سوختگی سطحی میوه مرکبات از علائم اولیه آفتاب سوختگی”

علائم اولیه آفتاب سوختگی در مرکبات بصورت

• پژمردگی برگ ها
• زرد شدن برگ ها
• ریزش برگ های سبز
• لوله شدن و پیچیده شدن سر برگ ها (با خسارت آفت تریپس و کَنه اشتباه گرفته نشود)
• آفتاب سوختگی میوه ها
• ترکیدن و ریزش میوه ها می باشد

البته باید دقت کنید که ریزش میوه همیشه از آفتاب سوختگی نیست و علت های بسیار زیادی دیگری می تواند داشته باشد. (حتما مقاله ترک و ریزش میوه ها را مطالعه کنید)

2_ علائم ثانویه آفتاب سوختگی مرکبات (دما های بسیار شدید ویژه جنوب کشور)

“مرگ و میر درختان و ریزش میوه در شرایط حاد گرمایی و آفتاب سوختگی”

تا اینجا در رابطه با علائم عمومی گرما و آفتاب سوختگی توضیح داده شد اما در صورتی که دمای هوا از 40 درجه بالاتر برود چه اتفاقی می افتد؟ شرایط بسیار داغی که هر ساله در تابستان های جنوب و جنوب غربی کشور با آن مواجه می شویم. این علائم اینگونه شامل موارد زیر است.

• رکود رشد گیاه ها
• کوتاه شدن میان بند ها
• کاهش تعداد گل
• کاهش میزان فروست
• بدشکلی ترکیدگی و ریز شدن میوه
• برگشت رنگ سبز در میوه های رسیده
• ریزش میوه به ویژه میوه های جوان
• مرگ و میر بصورت زوال

3_ اما چه مواردی آفتاب سوختگی را بدتر می کند؟

دقت کنید در صورتی که باغ مرکبات شما علاوه بر مشکلات گرمایی دچار موارد زیر هم باشد، علائم آفتاب سوختگی بشدت بیشتر خواهد شد.

• کم آبی
• خشکی
• فقر غذایی
• وزش باد های داغ
• کاهش رطوبت هوا

“ترکیدن میوه به دلیل  آفتاب سوختگی بالا “

4_ راه حل ها چیست؟

برای جلوگیری و مهار این علائم حتما اقدامات لازم را انجام بدهید. توجه داشته باشید در بین مرکبات لیموترش پرشین لایم، نارنگی ها و انواع ناول از ارقامی هستند که به تنش گرمایی حساس تر هستند. بهتر از کاشت و توسعه این سه قلم مرکبات در مناطقی تنش و پیک گرمایی زیادی دارند خودداری کنید.

در رابطه با گرمازدگی و علائم آن توضیح دادیم. اما راه کار های مقابله چیست؟

مقابله با گرما و آفتاب سوختگی به دو بخش تقسیم می شود:

1. راهکار اصولی و بلند مدت
2. راهکار کنترلی و کوتاه مدت

1_ راهکار اصولی و بلند مدت

• استفاده از مرکبات مقاوم
• راه اندازی سیستم اصولی آبیاری قطره ای
• رعایت فاصله مناسب بین درختان در زمان احداث باغ
• تغییر سیسم کشت: احداث باغات مربعی در دشت ها – مستطیلی در کوهستان ها

چهار مورد بظاهر ساده ای که ذکر کردیم بیشترین تاثیر در جلوگیری از گرما در مرکبات را دارد. درصورتی که از ابتدا این نکات را رعایت نکردید و یا شرایط اجرای این چهار مورد را ندارید بایستی در هر فصل گرما از راهکار کنترلی و کوتاه مدت برای مقابله با گرما استفاده کنید

2_ راهکار کنترلی و کوتاه مدت

• در فصل تابستان آبیاری درختان صبح های زود یا غروب انجام شود تا میزان تبخیر آب از خاک کم شود. این کار مقاومت درختان در برابر دمای بالا در اواسط ظهر را افزایش می دهد.
• باغات جوانی که تازه احداث شده اند باید هر روز و در چند مرحله آبیاری شوند. این کار به این دلیل است که درختان جوان، سیستم ریشه ای قوی و توسعه یافته ای ندارند.
• در جهت افزایش تحمل درختان در برابر تنش ها، تغذیه بهینه و تلفیقی آنها صورت گیرد.
• در باغاتی که خاک شنی دارند آبیاری در هر روز بصورت چند مرحله انجام شود.
• استفاده از مالچ به ویژه مالچ گیاهی در منطقه سایه انداز و توسعه ریشه درخت در جهت حفظ رطوبت خاک و کاهش تبخیر آب توصیه می شود.
• استفاده از ترکیب کائولین با غلظت 5 تا 7 درصد بر اندام هوایی درخت که باعث کاهش شدت جذب نور می گردد.
• محلول پاشی منظم در چند دوره با سیلیکات پتاسیم که برای درخت همانند کرم ضد آفتاب عمل می کند.
• به منظور کاهش نفوذ زیاد اشعه خورشید از هرس از اواخر خرداد تا اواسط شهریور ماه از شید (توری) به عنوان سایبان برای درختان استفاده شود بطوریکه سمت جنوب و جنوب غربی درخت را بیشتر پوشش دهد.

منبع: تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی